Etki Can Bolatcan
En düşük emekli aylığını 20 bin liraya çıkaran düzenlemenin Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’ndan geçmesinin ardından emeklilerin insanca yaşam talepleri ve geçim sıkıntıları yeniden gündeme geldi. Ülkenin en önemli toplumsal kesimlerinden birini oluşturan emekliler, yeni düzenlemenin ardından açlık sınırının atlında yaşamaya terk edildi.
İstatistiklerle ele alındığında: AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılından bu yana çalışan veya iş arayan emeklilerin sayısı 1,5 milyondan 7,9 milyona yükseldi. 2009 yılında bütçeden SGK’ya yapılan transferlerin milli gelire oranı yüzde 5,2 iken, 2025’te bu oran yüzde 3,3’e geriledi. Bütçeden sosyal güvenliğe ayrılan kaynağın 282 milyar TL’si kullanılmadı. Ancak emeklilere dayatılan yoksulluğu sayılara indirgemek mümkün değil. Her gün 65 yaş üstü çalışanların iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği, emeklilerin otobüs terminallerinde sabahladığı veya en temel gıda ihtiyaçlarını karşılayamadığı haberleriyle karşılaşıyoruz. Açlık sınırının altında, sefalete mahkum edilen emekliler için torununa harçlık vermek, sosyalleşmek, ‘emekliliğin tadını çıkarmak’ lüks hale gelmiş durumda.
Emeklilerin ekonomik sorunlarını, iktidarın emeklilere yönelik tercihlerini ve var olan sorunların nasıl aşılabileceğini İktisatçı İnan Mutlu, Prof.Dr. F. Serkan Öngel ve Tüm Emekli Sen Genel Başkanı Zeynel Abidin Ergen değerlendirdi.
***
İNAN MUTLU: EMEKLİ YOKSULLUĞU BİLİNÇLİ BİR TERCİH
Aslında ne yaptıklarının çok ciddi biçimde farkındalar. ‘Kaynak yok, elimizden bu kadarı geliyor’ söylemi gerçekçi değil. Çok daha fazlasını yapmalarına engel olan şey, kaynak olmaması değil, emeklilere bakış açıları.
***
ZEYNEL ABİDİN ERGEN: TÜRKİYE’DE EMEKLİ MÜCADELESİ VE GÖREVLERİMİZ
Şimdi bu devrimi karşı bir devrimle etkisiz kılmaya çalışan bir iktidarla karşı karşıyayız. İktidar, kraldan çok kralcılık yapıyor. Neoliberal sistemin; bedeli peşin ödenen emeklilik hakkını sınırlandırmak istediği biliniyor. Ancak AKP iktidarı, “vur” denince öldürüyor. AKP emeklileri yok sayıyor. Devletin kaynaklarını emekliden, emekçiden yana değil; sermayeden, yandaşlardan ve bir avuç trol ve çetelerden yana kullanıyor.
***
PROF.DR. F. SERKAN ÖNGEL: PİYASAYA KURBAN EDİLEN SOSYAL GÜVENLİK
Emeklilik kamusal bir hak olarak yeniden kurulmak durumundadır. İşin esası aylık bağlanma oranlarının ve güncelleme katsayı mekanizmalarının emekli aleyhine sürekli işleyen bir mekanizma olmaktan çıkarılıp, “yaşanabilir bir gelir” hedefine odaklanılmasıdır.
